NĮL- Nżting į lķfręnum śrgangi

 

 
Heim
Um metanvinnslu
Hreinsiašferšir
-Hreinsun
-Uppfęrsla
Tenglar
Hafa samband

Nżting į lķfręnum śrgangi til metanframleišslu

Bakgrunnur
Brennsla jaršefnaeldsneytis er ein af megin orsökum žess aš styrkur koltvķsżrings (CO2) hefur aukist ķ andrśmsloftinu. Olķuverš hefur einnig fariš hękkandi aš undanförnu og eins er ljóst aš žaš er fariš aš sneišast į um olķulindir. Įvinningur af žvķ aš nżta lķfręnan śrgang til eldsneytisframleišslu getur veriš margvķslegur. Meš žvķ t.d. aš vinna metan śr kśamykju er veriš aš nżta orkuna sem bundin er ķ kolefnissamböndum hennar. Orkan er tekin śr vinnslunni į formi metans en hluti hennar tapast sem varmi og hluti veršur eftir ķ ónišurbrotnum kolefnissamböndum. Köfnunarefni og önnur nęringarefni verša aš miklu leyti eftir ķ hratinu og žaš aš žvķ leyti įfram jafngott sem įburšur og žaš var fyrir vinnslu.

Viš brennslu į metangasinu losnar kolefniš śt ķ andrśmsloftiš sem koltvķsżringur eins og žegar jaršefnaeldsneyti er brennt. Munurinn gagnvart andrśmsloftinu liggur ķ žvķ aš žegar jaršefnaeldsneyti er brennt er veriš aš bęta ķ andrśmsloftiš koltvķsżringi sem unnin var śr žvķ fyrir milljónum įra, en viš brennslu metangass, sem unniš er śr kśamykju losnar koltvķsżringur sem var tekinn upp af žeim plöntunum, sem kżrnar voru fóšrašar į, ašeins nokkrum mįnušum įšur. Losun žess koltvķsżrings eykur žvķ ekki styrkinn ķ andrśmsloftinu til lengri tķma litiš. Sama gildir einnig um margt annaš hrįefni svo sem ef plönturnar eru nżttar beint til metanframleišslu.

Įn metanvinnslu brotna kolefnissamböndin ķ mykjunni nišur ķ nįttśrunni og orkan śr žeim nżtist žeim lķfverum sem taka žįtt ķ žvķ nišurbroti. Meš žvķ aš vinna metan śr mykjunni er žvķ veriš aš veita orkunni ķ annan farveg sem viš nżttum til okkar žarfa. Eftir vinnslu metans śr mykjunni veršur til hrat, sem inniheldur hlutfallsega meira af nęringarefnum og nżtist vel sem įburšur t.d. į tśn.

Margvķslegur įvinningur er af metanvinnslu śr lķfręnum śrgangi;


  • Meš henni er dregiš śr brennslu jaršefnaeldsneytis og žar meš unniš gegn auknum styrk koltvķsżrings ķ andrśmsloftinu.

  • Ķ mörgum tilfellum svo sem ķ haughśsum og į sorphaugum myndast metan viš nśverandi ašstęšur og losnar śt ķ andrśmsloftiš. Metan er sjįlft öflug gróšurhśsalofttegund og eru hlżnunarįhrif žess rśmlega tvķtugföld į viš sama magn af koltvķsżringi. Žaš eitt aš safna žessu gasi og brenna žvķ leišir žvķ eitt og sér til verulegrar minnkunar ķ losun gróšurhśsalofttegunda.

  • Orka sem annars var ekki ašgengileg er nżtt.

  • Vinnslan getur skilaš fjįrhagslegum įvinningi vegna minni kaupa į eldsneyti og/eša meš orkusölu.

  • Orkuvinnsla śr innlendu hrįefni sparar gjaldeyri.

  • Framleišsla metans stušlar aš atvinnu-og nżsköpun ķ landinu og getur fęrt atvinnu og nżja žekkingu ķ dreifšar byggšir landsins.

  • Aukin framleišsla į metani stušlar aš fleiri valkostum varšandi eldsneyti į žau tęki og vélar sem til eru ķ landinu.




Įvinningur vinnslunnar er žvķ umhverfislegur, orkulegur og efnahagslegur. Varšandi alla žessa žętti žarf žó aš hafa įkvešna fyrirvara.


  • Varšandi umhverfislegan įvinning žį er hann mjög viškvęmur fyrir allri metanlosun śr kerfinu. Metan getur tapast śr vinnslunni meš margvķslegum hętti svo sem vegna beins leka, einnig tapast įkvešinn hluti viš hreinsun og uppfęrslu hauggassins. Įframhaldandi gerjun ķ hratinu getur einnig valdiš losun metans. Mikilvęgt er aš huga vel aš öllum žessum žįttum til aš stušla aš sem mestum umhverfislegum įvinningi.

  • Orkulegur įvinningur er mjög viškvęmur fyrir öllum flutningum į hrįefnum og hrati og geta langar flutningsleišir gert žaš aš verkum aš orkulegur įvinningur veršur lķtill eša jafnvel enginn. Ef ręktaš er sérstaklega fyrir metanvinnsluna er mikilvęgt aš takmarka alla notkun į tilbśnum įburši. Framleišsla tilbśins įburšar er mjög orkufrek og einnig er tilbśinn įburšur mjög dżr. Ęskilegast er žvķ ef hęgt er aš nżta hratiš sem įburš og stušla žannig aš hringrįs nęringarefna og spara bęši orku og draga śr kostnaši.

  • Vinnslu metans fylgir įkvešinn kostnašur. Bęši stofnkostnašur og eins vinna og annar rekstrarkostnašur. Žessi kostnašur er mjög breytilegur eftir ašstęšum į hverjum staš og eins skiptir verulegu mįli hvort žörf er į mikilli hreinsun og geymslurżmi.

  • Ķ umręšunni og viš stefnumótun um aukna metanvęšingu ķ samgöngum, landbśnaši og annarri atvinnustarfsemi er mikilvęgt aš skoša umhverfislegan, orkulegan, rekstrarlegan og žjóšhagslegan įvinningur og ekki įvalt augljóst hver heildarnišurstašan er. Flest bendir žó til žess aš möguleikar į aukinni metanframleišslu į Ķslandi séu umtalsveršir og af henni geti veriš verulegur įbati.





Til baka